จิตร ภูมิศักดิ์
จิตร ภูมิศักดิ์
เกิดเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2473 ที่ตำบลประจันตคาม
จังหวัดปราจีนบุรี บิดาชื่อศิริ เป็นนายตรวจสามิต มารดาชื่อแสงเงิน
เริ่มการศึกษาที่จังหวัดกาญจนบุรีแล้วย้ายตามบิดาไปเรียนต่อในที่ต่างๆ
เช่นสมุทรปราการ พระตะบอง ลพบุรี และโรงเรียนเบญจมบพิตร
กับเตรียมอุดมศึกษาก่อนเข้าศึกษาในคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เมื่อ พ.ศ. 2493
ในปี พ.ศ. 2496 จิตรเป็นสาราณียกรหนังสือ มหาวิทยาลัย
และเกิดกรณีโยนบก จนได้รับบาดเจ็บ พร้อมกับถูกพักการเรียนเป็นเวลา
12 เดือน ในปี พ.ศ. 2498 จึงได้กลับมาเรียนต่อ จนสำเร็จการศึกษาใน
ปี พ.ศ. 2500
จิตร ภูมิศักดิ์ เขียนหนังสือตั้งแต่เริ่มเข้าเรียนที่จุฬาฯ
ระหว่างถูกพักการเรียนได้ไปเป็นครูที่โรงเรียนอินทรศึกษา
และทำงานหนังสือไทยใหม่กับ สุภาศิริมานนท์ เมื่อสำเร็จการศึกษาได้เป็นอาจารย์ที่วิทยาลัยครูเพชรบุรีวิทยาลงกรณ์และผู้บรรยายพิเศษภาษาอังกฤษ
ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร
พ.ศ. 2500 จิตร ภูมิศักดิ์ ถูกจับกุมด้วยข้อหามีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์และสมคบกันกระทำความผิดต่อความมั่นคงของรัฐทั้งภายในและภายนอกราชอาณาจักรถูกคุมขังโดยไม่มีการนำคดีขึ้นศาล
อยู่เป็นเวลา 6 ปี หลังจากถูกปลดปล่อย จิตรเดินทางไปทำงานที่ชนบทภาคอีสาน
เขาเข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย และถูกยิงเสียชีวิตที่จังหวัดสกลนคร
เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 ขณะอายุได้ 36 ปี
จิตร ภูมิศักดิ์มีความเชี่ยวชาญทางด้านประวัติศาสตร์โบราณคดี
และอักษรศาสตร์ ผลงานชิ้นสำคัญได้แก่งานแปลเรื่อง แม่
ของแม๊กซิม กอร์กี้ และคนขี่เสือ ของภวานี ภัฎฎจารย์ ผลงานด้านวิเคราะห์และวิชาการ
เช่น โฉมหน้าศักดินาไทย, ภาษาและนิรุกติศาสตร์, ความเป็นมาของคำสยาม
ไทย ลาว และ ขอม, ศิลปเพื่อชีวิต ศิลปเพื่อประชาชนฯ รวมทั้งบทเพลง
เช่น แสงดาวแห่งศรัทธาฯ
นามปากกา
กวี การเมือง กวี ศรีสยาม ศรีนาคร ศิลปะ พิทักษ์ชน สมชาย
ปรีชาเจริญ สมสมัย ศรีศูทรพรรณ
สุธรรม บุญรุ่ง อุดมทัศน์ ทีปกร ฯลฯ
สรุปผลงาน
ร้อยกรอง : วิญญาณสยาม คำเตือนจากเพื่อนเก่า นิราศอพยพ
ฯลฯ
เรื่องแปล : แม่ คนขี่เสือ ฯลฯ
เพลง : เพลงรำวงวันเมย์เดย์ เพลงแสงดาวแห่งศรัทธา ฯลฯ
ตำราและสารคดี : ศิลปะเพื่อชีวิตศิลปเพื่อประชาชน โฉมหน้าศักดินาไทย
ภาษาและ
นิรุกติศาสตร์ ความเป็นมาของคำสยามไทย ลาว และขอม ฯลฯ
"เพื่อลบรอยคราบน้ำตาประชาราษฎร์
สักพันชาติจักสู้ม้วยด้วยหฤหรรษ์
แม้นชีพใหม่มีเหมือนหวังอีกครั้งครัน
จักน้อมพลีชีพนั้นเพื่อมวลชน"
จิตร ภูมิศักดิ์
|
